เคยได้รับ mail ที่ FWD มาเป็นทอด ๆ ซึ่งเป็นเรื่องที่น่าสนใจ และในภาวะที่ต้องทำงานในองค์กรอย่างผมเรื่องเหล่านี้ถูกนำออกมาอ่านบ่อยเพื่อทำความเข้าใจพฤติกรรมหลาย ๆ อย่างของคนในองค์ ซึงจะเป็นประโยชน์ต่อผม ผู้ที่มีหัวใจเอียงไปทางซ้าย …
เรื่อง : วัฒนธรรมองค์กร กับ ลิงในกรง.
มีการทดลองโดยการนำเอาลิง 5ตัวไว้ในห้องสี่เหลี่ยมที่มีกล้วยหอมใบเขื่องแขวนไว้ที่เพดานกลางห้อง วิธีเดียวที่จะไปถึงกล้วยหอมอันยั่วยวนใจนั้นได้ก็โดยการปีนบันไดที่ตั้งไว้กลางห้อง แต่เมื่อใดก็ตามที่ลิงตัวใดตัวหนึ่งเหยียบบันไดขั้นแรกก็จะมีท่อฉีดน้ำเย็นจัดไปทั่วห้องจนลิงทุกตัวหนาวสั่นแทบขาดใจ จนไม่มีลิงตัวใดอยากปีนบันไดอีก หรือแม้แต่คิดก็ยังไม่กล้าปิดท่อฉีดน้ำ
จากนั้นเอาลิงตัวที่ 6 เข้าไปในห้องแทนลิงตัวหนึ่ง ที่เคยหนาวสั่นจนทนไม่ไหว ในวินาทีแรกที่มันเห็น กล้วยหอมมันก็รีบถลาเข้าหาบันไดแต่ก็ถูกสะกัดกั้นอย่างโหดร้ายบ้าเลือดจากลิงรุ่นพี่ทั้ง 4 ตัว จนลิงน้องใหม่ไม่กล้าเข้าไปใกล้บันไดอีกด้วยความงุนงงและประหลาดใจยิ่งนัก….
และเมื่อเอาลิงตัวที่ 7 เข้าไปแทนลิงเก่าอีกตัวหนึ่งและเหตุการณ์ก็เกิดขึ้นอีกเมื่อลิงน้องใหม่ล่าสุดถลาเข้าหาบันไดก็จะถูกรุมกัดอย่างเอาเป็นเอาตายจากรุ่นพี่ทุกตัว รวมทั้งลิงตัวที่ 6ที่เพิ่งเข้าไปอยู่ใหม่ด้วย แถมยังเกรี้ยวกราดมากกว่าตัวอื่นๆทั้งที่ตัวมันเองก็ยังไม่รู้เหตุผลว่าทำไมการปีนบันไดเป็นสิ่งต้องห้ามและทำไมลิงชุดเก่าจึงต้องกลัวบันไดกันขนาดนั้นแต่มันก็ยินดี ผสมโรงสหบาทาไปกับเขาด้วยและรุนแรงกว่าเสียด้วยเหตุการณ์เช่นนี้จะเกิดขึ้นต่อไปอีกนานแสนนาน จนแม้ลิงเก่าชุดแรกจะครบเกษียณอายุและถูกทดแทนด้วยลิงชุดใหม่ทั้งหมดแล้วแต่ลิงรุ่นหลังก็พร้อมใจกันปกป้องบันไดกายสิทธิ์กันอย่างเหนียวแน่นนี่คือที่มาของนโยบายหรือวัฒนธรรมกิจการ (CORPORATE CULTURE) ที่พนักงานยึดถือปฏิบัติกันอย่าง เคร่งครัดและพร้อมที่จะปกป้องอย่างรุนแรงแม้จะไม่สามารถอธิบายเหตุผลหรือที่มาที่ไปของการประพฤติ (NORMS) และ การปฏิบัติ (STANDARD) ก็ตามวัฒนธรรมกิจการเกิดจากคนและหน่วยงานภายในกิจการนั้น
คนเราจะมีข้อสมมุติ(ASSUMPTION)
ทัศนคติ (ATTITUDE)
ค่านิยม (VALUE)
และความคาดหวัง(EXPECTATION)
ที่แตกต่างกันเมื่อคนเข้าไปทำงานในหน่วยงานใดก็จะได้รับการปลูกฝังให้ยึดถือแนวประพฤติปฏิบัติของหน่วยงาน
เช่น นิสัย (HABIT)
หลักปฏิบัติ (PRACTICES)
และวิธีการทำงาน(STYLE) ที่เป็นลักษณะเฉพาะของหน่วยงาน เช่น ฝ่ายบัญชีการเงิน ฝ่ายขาย ฝ่ายโรงงานเป็นต้น
ในที่สุดแล้วก็จะผสมผสานกันเป็นวัฒนธรรมกิจการที่มีฐานรากมาจากการปฏิบัติในอดีต(PAST PRACTICES) ประเพณี (TRADITION) กฎระเบียบทั้งที่เป็นลายลักษณ์อักษรและไม่เป็น (RULE) และจารีต (RITUAL) ซึ่งฐานรากบางตัวนั้นก็ยาวนานจนคนรุ่นหลังไม่สามารถอธิบายที่มาได้
ฝากให้คิดนะครับว่าวัฒนธรรมกิจการที่สั่งสมกันมายาวนานนั้นบางสิ่งบางอย่างยังใช้ได้หรือไม่อันไหนบ้างที่กีดขวางความมีประสิทธิภาพของกิจการและสมควรได้รับการแก้ไขปรับปรุงอย่างรีบด่วนในยุคคิดใหม่ ทำใหม่ มิฉะนั้นเราก็ไม่ต่างอะไรกับลิงในห้องแคบครับ
